HARİTACILIK TARİHİ

Harita çizme faaliyetleri yazıdan binlerce yıl önce başlamıştır. MÖ 3200’lü yıllarda yazının icat edilmesine karşın Milattan 6200 yıl öncesinde harita denilebilecek çizimler bulunmuştur.
Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde (Ankara) sergilenen ve dünyanın bilinen en eski haritalarından biri olarak kabul edilen Çatalhöyük Şehir Planı, Çatalhöyük’teki (Konya) kazılarda bir evin duvarında bulunmuştur.

Haritacılık, İslam dünyasında ise en parlak dönemini yaşamıştır.
İslam âlemi, İlk Çağ haritacılarından olan Batlamyus’un mirasını iyi değerlendirmiş ve kendine özgü dünya haritaları çizmiştir.
Orta Çağ’da Müslüman coğrafyacılar tarafından insanlığa miras bırakılmış en değerli kartografik eser İdrisi tarafından çizilen dünya haritasıdır.

Türkler tarafından yapıldığı bilinen en eski harita Kâşgarlı Mahmud’un çizdiği dünya haritasıdır.
Dil bilimci olan Kâşgarlı Mahmud, bu haritayı Türkçenin değişik şivelerle konuşulduğu dünyadaki bölgeleri göstermek için çizmiş ve Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı kitabına eklemiştir.

Osmanlılarda haritacılık alanında ortaya konulan en önemli eser Pîrî Reis’in yazdığı Kitabı Bahriye’dir.
Türk ve dünya denizciliğine ciddi katkılar sunmuş olan Pîrî Reis, dünya haritasını çizerken (1513) başta Kristof Kolomb ve İskenderiye Kütüphanesi olmak üzere 30 farklı kaynaktan yararlanmıştır.

Osmanlı Dönemi Haritacılık Gelişmeleri

1513 yılında İbrahim Kâtibi, Akdeniz havzası haritasını çizmiştir.
1570 yılında Atlas-ı Hümayun hazırlanmıştır.
1719 yılında ilk baskı harita olan Marmara haritası İbrahim Müteferrika tarafından basılmıştır.
1803 yılında ilk atlas, Müderris Abdurrahman Efendi tarafından hazırlanmıştır.
1818 yılında ilk harita okulu açılmıştır.
1830 yılında ilk deniz haritası olan Karadeniz haritası Deniz Harp Okulu’nda basılmıştır.