BUZULLARIN OLUŞTURDUĞU YER ŞEKİLLERİ
Kutuplara yakın sahalar ve dağların yüksek kesimlerinde yağan kar tamamen erimediği için ortadan kalkmaz. Üst üste biriken karlar, kalın bir örtü meydana getirir ve kendi ağırlıklarının altında sıkışarak buzulları meydana getirir.
Soğuk iklim bölgelerinde (kutuplara yakın sahalar ve dağların yüksek kesimleri) buzulların oluşturduğu yer şekilleri yaygındır. Günümüzde karaların yaklaşık %10’u buzullarla kaplıdır.
Buzul Çeşitleri
TAKKE (ZİRVE) BUZULU:
Dağlarda kalıcı kar sınırının üzerindeki kısımları bir külah şeklinde kapsayan buzullardır.
SİRK BUZULU:
Kalıcı kar sınırının üzerinde sirk adı verilen çukurlarda yer alan buzullardır.
VADİ BUZULU: Bir vadi içinde bulunan buzullardır.
ÖRTÜ BUZULU: Kutuplara yakın kesimlerde çok geniş alanları kaplayan kalın buzul örtüleridir. Antarktika ve Grönland’da yaygındır.
AYSBERG: Örtü ve vadi buzullarından koparak akıntılarla deniz veya okyanuslarda ilerleyen buz kütleleridir.
BUZUL AŞINIM ŞEKİLLERİ
SİRK –SİRK GÖLÜ
Buzul aşındırması sonucu oluşan çukurlara sirk adı verilir.
Buzul erimesine bağlı olarak sirk adı verilen çukurlar suyla dolabilir. Bu şekilde oluşan göllere sirk gölü denir.
HÖRGÜÇ KAYA
Buzul aşındırmasının etkili olduğu alanlarda dirençli kayaçların daha az aşındırılmasıyla deve hörgücüne benzeyen şekiller ortaya çıkar.
Bu şekillere hörgüç kaya denir.
BUZUL VADİSİ
Buzul kütlesi bazen de eski bir akarsu vadisine yerleşerek vadiyi aşındırmaya devam eder.
Enine profili U şekline benzeyen bu vadilere buzul vadisi adı verilir
BUZUL BİRİKİM ŞEKİLLERİ
MOREN –MOREN TEPELER
Buzulların aşındırıp taşıdığı, biriktirdiği malzemelere moren adı verilir. Morenlerin üst üste birikmesiyle
moren tepeleri oluşur.
DRUMLİN TEPELERİ
Moren yığınlarının bir tepenin etrafında birikip büyümesi sonucu drumlin tepeleri oluşur.
SANDER DÜZLÜKLERİ
Buzulların erimesiyle oluşan akarsular tarafından getirilen malzemelerin buzul önlerinde birikmesi sonucu oluşan düzlüklere denir.
Konuyu pekiştirmek adına quiz testini mutlaka çözün.
Yorum gönder